Feliks Antoni Przypkowski

Lekarz, astronom amator
22.05.1872 24.09.1951 Jędrzejów

Biografia

Feliks Antoni Przypkowski urodził się 22 maja 1872 roku w Jędrzejowie, w rodzinnej kamienicy, którą jego rodzice nabyli w 1868 roku. Był jednym z dziewięciorga dzieci Piotra Andrzeja, producenta mydła i świec, oraz Maksymilii z Gołębiowskich. Imię otrzymał po stryju, który został rozstrzelany za udział w powstaniu styczniowym.

W 1894 roku ukończył gimnazjum w Kielcach. Początkowo rozpoczął studia astronomiczne na Uniwersytecie Warszawskim, jednak ze względu na trudną sytuację finansową rodziny zmienił kierunek na medycynę. W 1899 roku uzyskał dyplom doktora medycyny na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim, a następnie odbył specjalizację w Pradze. W tym samym roku rozpoczął praktykę lekarską w Działoszycach, a w latach 1900-1914 pracował jako lekarz szkolny w Jędrzejowie, gdzie aż do 1936 roku pełnił funkcję lekarza w Państwowym Seminarium Nauczycielskim Męskim.

Od czasów gimnazjalnych interesował się zegarami słonecznymi. W 1895 roku wykonał dwa takie zegary własnoręcznie. Dzięki kontaktom z antykwariuszami austriackimi i niemieckimi zgromadził obszerną literaturę fachową z zakresu astronomii i gnomoniki, co pozwoliło mu konstruować kolejne zegary. Swoją kolekcję powiększał przez całe życie, często otrzymując okazy jako honorarium za porady lekarskie. Od 1902 roku systematycznie kupował zegary słoneczne także w antykwariatach zagranicznych. Oprócz tego interesował się numizmatyką, archeologią, przyrodoznawstwem i meteorologią.

W 1906 roku zbudował na dachu swojego domu w Jędrzejowie taras do obserwacji astronomicznych i wyposażył go w teleskop własnej konstrukcji. W 1909 roku został pierwszym prezesem oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w Jędrzejowie, a w 1913 roku przyjęto go w poczet członków Société Astronomique de France. Był również aktywny społecznie - wybierano go do Rady Wojewódzkiej BBWR, a w 1931 roku trafił do zarządu Izby Lekarskiej w Krakowie. W 1932 roku otrzymał honorowe członkostwo kieleckiego Zarządu Wojewódzkiego Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny, a w 1937 roku został prezesem jędrzejowskiego oddziału PCK.

Po zakończeniu II wojny światowej udostępnił publiczności swoje zbiory, które później wzbogacił jego syn Tadeusz. W 1951 roku ofiarował swoje obserwatorium astronomiczne Polskiemu Towarzystwu Miłośników Astronomii. Feliks Antoni Przypkowski zmarł 24 września 1951 roku i został pochowany na cmentarzu parafialnym św. Trójcy w Jędrzejowie. W 1974 roku wybito medal upamiętniający jego zasługi, zaprojektowany przez Edwarda Gorola.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Stworzenie jednej z największych na świecie kolekcji zegarów słonecznych, obecnie w Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie
Zbudowanie w 1906 roku tarasu obserwacyjnego z teleskopem własnej konstrukcji
Pełnienie funkcji pierwszego prezesa oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w Jędrzejowie
Członkostwo w Société Astronomique de France (Towarzystwie Astronomicznym Francji)
Ofiarowanie obserwatorium astronomicznego Polskiemu Towarzystwu Miłośników Astronomii w 1951 roku

Ciekawostki

Feliks Przypkowski otrzymywał zegary słoneczne jako honorarium za porady lekarskie od pacjentów z okolicznych dworków.
W 1895 roku, jeszcze jako uczeń gimnazjum, wykonał dwa zegary słoneczne własnoręcznie, co zapoczątkowało jego kolekcję.
Jego imię pochodzi od stryja, który został rozstrzelany za udział w powstaniu styczniowym.

Udostępnij